Niezwykłe widowisko nad Polską. Kolejna taka okazja dopiero w 2135 roku
Mieszkańcy Polski już wkrótce będą mogli obserwować wyjątkowe częściowe zaćmienie Słońca. Choć pas całkowitego zaćmienia ominie nasz kraj, Księżyc i tak wyraźnie przesłoni tarczę słoneczną, tworząc efekt charakterystycznego „nadgryzionego” Słońca.
Zdaniem Karola Wójcickiego, popularyzatora nauki i autora fanpage’u „Z głową w gwiazdach” w social mediach, 12 sierpnia – bo tego właśnie dnia będziemy mogli zaobserwować wspomniane zjawisko – będzie „naprawdę wyjątkowym dniem”.
Zaćmienie Słońca. Gdzie najlepiej oglądać?
Ekspert podkreśla, że najlepsze warunki do obserwacji pojawią się w południowo-zachodniej części Polski. – W całej Polsce zaćmienie będzie widoczne w zasadzie w podobnym stopniu, choć będą występowały drobne różnice. Im dalej od pasa całkowitego zaćmienia, tym skala zjawiska będzie mniejsza. – mówi Wirtualnej Polsce Karol Wójcicki.
Jak się okazuje, największym zaćmieniem w Polsce będą mogli cieszyć się mieszkańcy południowo-zachodniej części kraju, na przykład okolic Bogatyni. – Tam zasłonięcie tarczy Słońca może sięgnąć około 85 procent. W tym czasie Słońce będzie już w Polsce zachodziło i właśnie wtedy przypadnie najważniejszy moment obserwacji – dodaje Wójcicki. Na spektakularny widok mogą też liczyć mieszkańcy Wrocławia, Szczecina czy Jeleniej Góry.
Ekspert o niezwykłym widowisku
To, co czyni tegoroczne zjawisko szczególnie wyjątkowym, to moment jego kulminacji. Maksymalna faza zaćmienia przypadnie bowiem tuż przed zachodem Słońca. Jak podkreśla Karol Wójcicki, warto wybrać się wtedy na obserwacje w miejsce z dobrze odsłoniętym horyzontem. – Będziemy mieli jeden z najciekawszych zachodów Słońca od wielu lat – podkreśla. – Ostatni raz podobna sytuacja, jeśli dobrze pamiętam, miała miejsce chyba w 2003 roku, kiedy Słońce wschodziło zaćmione albo zaćmienie zaczęło się krótko po wschodzie. Nie przypominam sobie natomiast sytuacji, kiedy ostatnio mieliśmy zachód zaćmionego Słońca – dodaje popularyzator astronomii.
Zaćmienierozpocznie się około godziny 19:14 i w zależności od regionu kraju, potrwa do mniej więcej 20:05-20:40.
Osoby planujące obserwacje powinny wybierać miejsca z odsłoniętym zachodnim horyzontem. Najlepiej sprawdzą się plaże, brzegi jezior, wzgórza, pola i punkty widokowe. Szczególnie polecane są okolice Świnoujścia, Międzyzdrojów, wyspy Wolin, Szczecina, Dolnego Śląska oraz Kotliny Jeleniogórskiej.
Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca?
Obserwacja zaćmienia wymaga odpowiedniego zabezpieczenia oczu. Nie wolno patrzeć bezpośrednio na Słońce gołym okiem ani przez lornetkę czy teleskop bez specjalnych filtrów. Warto jednak wyposażyć się w okulary do obserwacji zaćmienia Słońca. – To są specjalne okulary wyposażone w tak zwaną folię Baadera, które za dosłownie kilkanaście złotych pozwalają całkowicie bezpiecznie obserwować częściowe zaćmienie Słońca – mówi WP Karol Wójcicki.
W przypadku częściowego zaćmienia okulary ochronne trzeba mieć na oczach przez cały czas obserwacji. Nawet niewielki fragment odsłoniętej tarczy słonecznej może bowiem uszkodzić wzrok.
Następne takie zaćmienie dopiero w 2135 roku
Astronomowie przypominają, że całkowite zaćmienia Słońca pojawiają się na Ziemi średnio co 18 miesięcy, ale nad konkretnym miejscem występują niezwykle rzadko – przeciętnie raz na około 370 lat.
Ostatnie tak wyraźne zaćmienie widoczne w Polsce można było oglądać w 1999 roku. Następne całkowite zaćmienie Słońca, które będzie widoczne z terytorium naszego kraju, pojawi się dopiero 7 października 2135 roku.
Tegoroczne wydarzenie będzie więc najważniejszą okazją do obserwacji tego typu zjawiska od niemal trzech dekad.
Nie tylko zaćmienie. Wyjątkowe zjawisku jeszcze w maju
Wcześniej, jeszcze w maju, na niebie pojawi się również tak zwana Niebieska Pełnia (Blue Moon). Zjawisko polega na wystąpieniu dwóch pełni Księżyca w jednym miesiącu kalendarzowym. Pierwsza majowa pełnia już za nami – Srebrny Glob w całej swojej okazałości mieliśmy okację oglądać 1 maja.
Najbliższa taka pełnia przypadnie 31 maja 2026 roku. Księżyc będzie można obserwować gołym okiem przez całą noc.
Co ciekawe, nazwa „Blue Moon” nie wzięła się od koloru, jaki wówczas przybiera Księżyc. Pochodzi z angielskiego powiedzenia „once in a blue moon”, oznaczającego coś niezwykle rzadkiego, ponieważ to zjawisko astronomiczne występuje średnio raz na 2,5 roku.